آرمان تحلیل

سر خط اخبار
آرمان تحلیلاخبارعرضه خودرو در بورس کالا؟

عرضه خودرو در بورس کالا؟

۱۱ مرداد ۱۴۰۰ ۰۵:۵۲

تير 1400: تصميم‌گيري درباره عرضه اتومبیلها در بورس کالا به دولت سيزدهم مي‌رسد. آقاي عليزاده (عضو ناظر مجلس در شوراي عالي بورس) با اعلام اين خبر گفته که طرح عرضه اتومبیل بورس، همچنان درحال بررسي در کميسيون صنايع مجلس بوده و بعيد است که به اين زودي‌ها به نتيجه نهايي برسد.

آقاي عليزاده، همچنين مخالفتش را با طرح فعلي مجلس بيان کرده و گفته که اگر تمام زنجيره اتومبیل به بورس بيايد، ما هم با آن موافق هستيم. اما اگر عرضه را از فقط طريق بورس انجام دهيم، با آن مخالفيم چراکه هم قيمت‌گذاري دستوري وجود دارد و هم محدوديت‌هاي خريد و فروش باقي مانده‌اند. عضو ناظر مجلس درباره زمان اجرايي‌شدن طرح عرضه در بورس نيز گفته که اين طرح، در دولت آقاي روحاني به تصويب نمي‌رسد و قطعي‌شدن آن تا پايان سال 1400 نيز بستگي به طرح‌هاي اولويت‌دار در کميسيون صنايع دارد.

 

شرایط يکسان شدن قيمت بازار با کارخانه

فروردين 1400: آقاي طاهري (عضو کميسيون صنايع و معادن مجلس) با اشاره به غيرواقعي بودن ميزان تقاضاي بازار اتومبیل، گفته که دو راه‌حل براي اين مشکل وجود دارد؛ يا اينکه توليد اتومبیلسازان را آنقدر افزايش دهيم که پاسخگوي همه تقاضاها باشد يا اينکه تقاضاي بازار را واقعي کنيم و اتومبیل را بدست مصرف‌کننده واقعي برسانيم که براي اين کار، پيشنهاد نمايندگان مجلس اين است که وقتي اختلاف قيمت بازار با قيمت کارخانه، به حد مشخصي رسيد و نياز بازار افزايش پيدا کرد، فروش اتومبیل از طريق بورس کالا انجام شود.

در اين روش، ابتدا قيمت پايه اتومبیل مشخص شده و سپس فروش اتومبیل براساس فرمولي خواهد بود که مطابق نياز خانوار تعيين شده. تنها در اين صورت است که اختلاف قيمت‌ها به حداقل يا حتي به صفر مي‌رسد و در نتيجه آن تقاضا متعادل مي‌شود.

بنابه اظهارات آقاي طاهري، اين طرح به صحن علني مجلس ارسال شده و بعد از بررسي نهايي و تأييد شوراي نگهبان، به مرحله اجرايي خواهد رسيد. البته ظرفيت انجام اين کار در بورس کالا وجود ندارد اما کارشناسان بورس معتقدند که امکان عرضه اتومبیل در بورس وجود دارد و اگر نياز باشد، مي‌توان ظرفيت آن را ايجاد کرد.

 


موافقت وزارت صمت با بورسي شدن اتومبیل

اسفند 99 | آقاي جدي (نايب رئيس کميسيون صنايع و معدن مجلس) در تاريخ 23 اسفندماه، ضمن با اشاره به عدم برگزاري جلسات کميسيون‌هاي مجلس بدليل بررسي لايحه بودجه 1400، گفته که طرح ساماندهي بازار اتومبیل، حداقل به 3 جلسه نياز داشته و از اين‌رو، بعد از ايام نوروز 1400، بررسي‌هاي اين طرح، ادامه پيدا مي‌کند.

آقاي جدي همچنين گفته که کليات عرضه اتومبیل در بورس نيز به تصويب کميسيون صنايع مجلس رسيده اما برخي جزييات آن، نيازمند بررسي بيشتر است و با وجود مخالفت برخي نمايندگان براي عرضه اتومبیل در بورس، اما احتمال تصويب‌شدن آن در صحن مجلس همچنان وجود دارد. ضمن اينکه وزارت صمت نيز تحت شرايطي، براي اجرايي شدن اين موضوع، تمايل دارد.

تکذيب خبر حذف شوراي رقابت از بورس

اسفند 99 | آقاي فيروزي (سخنگوي کميسيون صنايع و معدن مجلس) درباره طرح عرضه اتومبیل در بورس گفته که موضوع «حذف شوراي رقابت» از قيمگذاري اتومبیل، يک اشتباه رسانه‌اي بود!

طبق گفته‌هاي آقاي فيروزي، برخي از اعضاي کميسيون، موافق قيمتگذاري توسط سازمان حمايت بودند و بعضي ديگر نيز شوراي رقابت را مناسب‌تر مي‌دانستند. اما در صورت حذف شوراي رقابت، در يک جاي ديگر از طرح ساماندهي بازار اتومبیل (که حضور شوراي رقابت پيش‌بيني شده و مورد تصويب شوراي نگهبان نيز قرار گرفته است) طرح به مشکل مي‌خورد. در واقع شوراي نگهبان، به بخشي از اين طرح که حضور شوراي رقابت پيش بيني شده بود، ايراد نگرفته بود و از اين رو نمي‌توانستيم دخل و تصرفي کنيم.

سخنگوي کميسيون مجلس دوباره تاکيد کرده که تعيين قيمت پايه براي عرضه اتومبیلها در بورس، توسط شوراي رقابت انجام خواهد شد.

شرایط قطعه‌سازان براي عرضه اتومبیل در بورس

اسفند 99 | آقاي بيگلو (دبير انجمن قطعه‌سازان) با اشاره به طرح‌هاي مختلفي که از طرف دولت و مجلس براي تعيين قيمتگذاري اتومبیل درحال انجام است، گفته که يکي از اين طرح‌ها، عرضه در بورس است. اما اين طرح به شرطي مي‌تواند خوب باشد که قطعه‌سازان هم بتوانند محصول‌شان را در بورس بفروشند.

طبق گفته‌هاي آقاي بيگلو، هم اکنون مواد اوليه در بورس فروش مي‌رود، اما قيمت اتومبیل، دستوري تعيين مي‌شود و اين باعث ضرر و زيان قطعه‌سازان شده چراکه قطعه‌سازان مواد اوليه را با قيمت بالا مي‌خرند، اما محصولشان را با قيمت ارزان، به اتومبیلسازان مي‌فروشند.


عرضه در بورس فقط براي اتومبیلهاي داخلي ممکن است

بهمن 99 | آقاي فيروزي (سخنگوي کميسيون صنايع و معادن مجلس) ضمن يادآوري اينکه طرح ساماندهي بازار اتومبیل، مصوب مجلس دهم بود که شوراي نگهبان به ماده 4 آن ايراد گرفته بود، خبر داده که در جلسه 28 بهمن کميسيون صنايع و معادن مجلس، اين ايراد با حضور نماينده شوراي نگهبان، بررسي و مرتفع شده است.

طبق اين اصلاحيه، فقط اتومبیلهاي توليد داخلي بايد در بورس عرضه شوند. ضمن اينکه قيمت پايه اتومبیلها براي عرضه در بورس، توسط سازمان حمايت مشخص خواهد شد. درحاليکه تا قبل از اين، قرار بود شوراي رقابت تعيين کننده قيمت پايه اتومبیلها باشد.

شش دليل براي ناکارآمدي عرضه اتومبیل در بورس

بهمن 99 | آقاي مصطفوي، کارشناس صنعت اتومبیل و از مخالفان طرح عرضه اتومبیل در بورس کالا، در مصاحبه جديد خود، ضمن اشاره به مناسب نبودن ساختار بورس براي ورود عرضه اتومبیل به آن، گفته که بورسي شدن اتومبیلها، از يک طرف هم تنش بازار را بيشتر مي‌کند و از طرف ديگر، تضميني براي کاهش رانت ندارد. مهم‌ترين دلايلي مخالفت با عرضه اتومبیلها در بورس کالا را مي‌توان اينگونه خلاصه کرد:

1- فروش اتومبیل در بورس کالا به اين معناست که هر فردي که مي‌‌خواهد با هر قيمتي اتومبیلي خود را به فروش برساند به بازار بورس مي‌آيد و متقاضيان نيز به بازار آمده و هر دو طرف (فروشنده و خريدار) با هر قيمتي با يکديگر به توافق مي‌رسند. تعيين قيمت بدون نظارت يعني به رسميت شناختن افسارگسيختگي قيمت‌ها، رهاشدگي‌ها و رانت.

2- بازار بورس طي چند ماه اخير نشان داد که هيچ‌گاه نمي‌تواند نماينده و آينه اقتصاد ايران در شفافيت باشد. بورس اين‌روزها دستوري بالا مي‌رود و بعد بلافاصله دستوري پايين مي‌آيد و هيچ مکانيزمي ندارد که بگوييم اين بازار نماينده اقتصاد ايران است. ما بايد بدانيم که ساختار بورس کالا متناسب با ساختار بازار اتومبیل نيست و هيچ‌گاه به ساماندهي بازار کمک نخواهد کرد.

3- بايد اشاره کرد که وضعيت قيمت‌ها بهتر مي‌شود اما اين بهتر شدن فقط به نفع قطعه‌ساز و اتومبیلساز خواهد بود نه مصرف‌کنندگان. بنابراين مي‌توان گفت که ماهيت بورس کالا مناسب با بازار اتومبیل نيست.

4- کالايي مثل اتومبیل که مصرفي است و با حجم بالايي از تقاضا روبه‌رو بوده نمي‌تواند در چنين بازاري معامله شود، اين درحالي است که عرضه‌کننده اتومبیل بسيار محدودتر از متقاضيان هستند. لذا نمي‌توان در بازاري که براي کالاهاي واسطه‌اي است، اتومبیل که کالاي مصرفي و نهايي است عرضه کرد.

5- بورس کالا نمي‌تواند اتفاق خاصي را در بازار رقم بزند. در هيچ جاي دنيا اتومبیل در بورس کالا معامله نمي‌شود و هيچ کشوري چنين مشکلاتي را در بازار اتومبیل ندارد. قيمت يک مدل اتومبیل را در کشورهاي مختلف محاسبه کنيم، قيمت‌ها در کشورها يکي است و اين تنش‌هاي ساختار اقتصادي ايران است که چنين چالش‌هايي را در حوزه قيمت به وجود آورده.

6- اين سياست باعث بيشتر شدن رانت و سفته‌بازي خواهد شد. اکنون هزاران مورد رانت در بازار بورس براي خريد سهام وجود دارد و اين روند در بازار بورس کالا هم مي‌تواند وجود داشته باشد و دلالان به راحتي مي‌تواند ادامه فعاليت خود در بازار اتومبیل را به بازار بورس کالا ببرند.

جزييات طرح ساماندهي بازار اتومبیل

تير 1400: طرح ساماندهي بازار اتومبیل، ايده‌اي است که نمايندگان مجلس بدنبال پياده‌سازي آن هستند تا هم بازار متعادل‌تر شود و هم قيمت اتومبیلها سروسامان بيابد. يکي از جزييات اين طرح، عرضه اتومبیل در بورس کالاست؛ طرحي که هم مخالفان سرسختي دارد و هم موافقان بسياري.

اما به خوب و بد اين طرح، کاري نداريم بلکه مي‌خواهيم بگوييم که مجلسي‌ها، چه شرايط و قوانيني براي عرضه اتومبیل در بورس کالا درنظر گرفته‌اند. متني که در ادامه مي‌خوانيد، همه آن چيزي است که تا تيرماه 1400 به جمع‌بندي رسيده اما هنوز نهايي نشده است:

بند الف)) عرضه اتومبیل‌هاي مشمول تنظيم قيمت توسط شوراي رقابت مطابق، تا زمانيکه مشمول قيمت گذاري باشند، صرفاً از طريق بورس کالا و با اين شرايط بايد انجام شود:

1- شوراي رقابت با همکاري سازمان حمايت از مصرف‌کنندگان و توليدکنندگان مکلف است قيمت پايه عرضه اتومبیل در بورس کالا را بر مبناي محاسبه قيمت تمام شده در همان سال، با لحاظ هزينه‌هاي تحقيق و توسعه و هزينه‌هاي مالي توليد و بدون لحاظ هزينه‌هاي غيرعملياتي و غيرتوليد و هزينه‌هاي جذب نشده و زيان اتومبیلساز‌ها با تائيد حسابرس رسمي تعيين نمايد.

2- فروش اتومبیل‌هاي خريداري شده از بورس کالا تا مدت 2 سال پس از زمان خريد، مشمول ماليات به ميزان 30% قيمت خريداري شده است.

3- دستورالعمل اولويت‌گذاري متقاضيان خريد اتومبیل در بورس کالا، بر اساس شاخص‌هاي اولويت دهي به افراد و خانواده‌هاي فاقد اتومبیل و رعايت الگوي مصرف، توسط شوراي رقابت تعيين خواهد شد.

4- تخلف از عرضه اتومبیل در بورس کالا جرم بوده و مرتکب اعم از فروشنده و خريدار، هر کدام به مجازات قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز محکوم مي‌شود.

بند ب)) مابه التفاوت حاصله از قيمت پايه مصوب شوراي رقابت و قيمت فروش اتومبیل‌ها در بورس کالا، به حساب خاصي نزد خزانه داري کل کشور واريز و در اختيار ستاد نهضت قطعه سازي متشکل از نمايندگان وزارت صنعت، معدن و تجارت، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، شوراي رقابت، سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران و انجمن قطعه سازان و اتاق بازرگاني، صنايع و معادن و کشاورزي ايران (هر کدام يک نماينده) جهت مديريت و تخصيص منابع به شرح زير قرار مي‌گيرد:

 

  • 30 درصد از منابع حاصله، با همکاري وزارت راه و شهرسازي، صرف توسعه حمل و نقل عمومي با اولويت خريد داخل و جايگزيني اتومبیل‌هاي فرسوده مي‌شود.
  • 70 درصد از منابع حاصله، بصورت تسهيلات قرض الحسنه و يا يارانه تسهيلات با موعد بازپرداخت حداکثر پنج ساله با ترتيب اولويت طرح‌هاي افزايش شمارگان توليد اتومبیل‌هاي مشمول اين ماده، اعطاي مشوق‌هاي صادراتي، طرح‌هاي اعلامي اتومبیلسازان به منظور بومي سازي قطعات اتومبیل‌هاي وارداتي، طراحي و تجاري سازي سکو‌هاي اتومبیليي (پلتفرم‌هاي) با حداقل مشارکت مالي 30 درصدي اتومبیلسازان، توسعه فناوري‌هاي جديد اتومبیليي بويژه اتومبیل‌هاي تمام برقي و ترکيبي (هيبريدي) و طرح‌هاي دانش بينان مرتبط با قطعه سازي اتومبیل که تمامي اين طرح‌ها بايد با تضمين خريد اتومبیلسازان و يا تجاري سازي قطعي همراه باشد، اختصاص مي‌يابد.
  • ستاد نهضت قطعه سازي مي‌تواند تا سقف 10% از منابع موضوع بند (ب) را بصورت کمک بلاعوض (گرنت) جهت انجام طرح‌هاي تحقيق و توسعه و طراحي و مهندسي به منظور بومي سازي و کاهش واردات قطعات در اختيار دانشگاه‌ها و موسسات پژوهشي و شرکت‌هاي دانش بنيان صرفاً مشروط به تضمين خريد اتومبیلسازان قرار دهد.
  • اختصاص منابع موضوع به اتومبیلسازان، مشروط به عدم مطالبات معوقه به قطعه سازان با تشخيص وزارت صنعت، معدن و تجارت است.

مخالفت وزير براي عرضه اتومبیل در بورس

خرداد 1400: با اجراي طرح عرضه اتومبیل در بورس، موافق نيستم چراکه کارشناسي نشده است. اين حرف را آقاي رزم‌حسيني (وزير صمت) گفته و ضمن اشاره به بررسي جزييات آن در کميسيون صنايع مجلس، گفته که اجراي آن، فعلا قطعي نيست.

آقاي رزم‌حسيني همچنين به طرح ساماندهي بازار اتومبیل نيز بعنوان روشي براي قيمت‌گذاري واقعي اتومبیلها اشاره کرده و گفته که وزارت صمت، اين طرح را به مجلس سپرده و کميسيون صنايع نيز با انجام آن موافقت کرده است و منتظر زماني مناسب براي اجراي آن هستيم.

اولويت بورس با افراد بدون اتومبیل است

خرداد 1400: کليات طرح عرضه اتومبیل در بورس، به تصويب کميسيون صنايع مجلس رسيده است. آقاي ايزدخواه (رئيس کميته اتومبیل در کميسيون صنايع) خبر داده که بعد از تصويب در کميسيون، اين طرح در صف انتظار براي بررسي نهايي در صحن علني مجلس، قرار گرفته و حداکثر تا دو هفته آينده، تعيين تکليف مي‌شود.

آيا ايزدخواه، پيش از اين نيز گفته بود که قيمت پايه عرضه در بورس توسط شوراي رقابت و براساس قيمت تمام شده همان سال تعيين مي‌شود. اولويت تقاضا هم براساس افراد و خانواده‌هاي فاقد اتومبیلست.

همچنين براساس اصلاحاتي که بر روي ماده 4 طرح ساماندهي بازار اتومبیل، صورت گرفته، اتومبیلسازان مکلف شده‌اند تا در شرايطي که بازار اتومبیل با عدم تعادل مواجه است، انواع اتومبیلهاي تعيين شده توسط شوراي رقابت را در محدوده زماني که اين شورا معين مي‌کند، صرفاً از طريق بورس کالا به بازار عرضه کنند.


تعيين اتومبیلهاي بورسی توسط شوراي رقابت

فروردين 1400: آقاي فيروزي (سخنگوي کميسيون صنايع و معادن مجلس) گفته که شوراي رقابت، اگر تشخيص دهد ميزان تقاضا براي اتومبیليي، بيشتر از ميزان عرضه آن توسط اتومبیلسازان است، مي‌تواند عرضه آن اتومبیل را از طريق بورس کالا تعيين کند. 

قيمت پايه عرضه اتومبیلها در بورس نيز برعهده شوراي رقابت خواهد بود و بايد قيمت پايه را براساس قيمت تمام شده در همان سال، با لحاظ هزينه‌هاي تحقيق و توسعه و همچنين هزينه‌هاي مالي توليد، محاسبه و اعلام کند.

تصويب عرضه اتومبیل در بورس کالا

بهمن 99 | آقاي جدي (نايب رئيس کميسيون صنايع و معدن مجلس) خبر داده که در تاريخ 19 بهمن ماه، جلسه‌اي با محوريت اتومبیل برگزار و قرار شد که تا روز سه‌شنبه 28 بهمن ماه، طرح ساماندهي بازار اتومبیل در کميسيون مجلس، نهايي شود.

آقاي جدي همچنين تاکيد کرده که بند اول طرح ساماندهي بازار اتومبیل که به «عرضه اتومبیل در بورس کالا» مي‌پردازد نيز در جلسه کميسيون تصويب شده است.

محدوديت جديد براي خريدن سهام اتومبیلسازان

بهمن 99 | آقاي ايزدخواه (عضو کميسيون صنايع و معادن مجلس) اطلاعات تازه‌اي درباره عرضه اتومبیل در بورس داده و گفته که 20 ماده در «طرح ساماندهي صنعت اتومبیل» وجود دارد که به موضوعاتي مانند واردات اتومبیل، افزايش توليد اتومبیل، افزايش کيفيت اتومبیل، داخلي‌سازي اتومبیلها و ... تأکيد شده است. البته اين طرح در جامعه به عرضه اتومبیل در بورس هم معروف شده اما عرضه در بورس، فقط 3 تا 4 ماده از طرح 20 ماده‌اي ساماندهي صنعت اتومبیل را تشکيل مي‌دهد.

آقاي ايزدخواه همچنين گفته که در طرح ساماندهي صنعت اتومبیل، به موضوع سهامداري اتومبیلسازان هم اشاره شده و مشخص کرده‌ايم که سهام‌هاي تو در تو و چرخشي، که سهم 30 درصدي دارند، بايد فروخته شوند. به عنوان مثال، 30 درصد سهام سايپا و 20 درصد سهام ايران‌اتومبیل از جمله سهام‌هاي تو در تو محسوب مي‌شود.

همچنين نمايندگان مجلس اعلام کرده‌اند که از اين به بعد، هيچ شخص حقيقي يا حقوقي نمي‌تواند بالاتر از 20 درصد سهام اتومبیلسازان را در اختيار داشته باشد و حتي دولت نيز از انجام اين کار، منع شده است. البته سهام دولت در اين دو اتومبیلساز، اسماً زير 20 درصد اعلام شده اما نمايندگان مجلس درصددند تا با اجراي اين طرح، جلوي تضاد منافع را بگيرند.

تفاوت قيمت پايه با قيمت اتومبیل در بورس

براساس طرح «توليد و ساماندهي عرضه اتومبیل»، اختلاف قيمت پايه اتومبیل با قيمت کشف شده اتومبیل در بورس، قرار است به صندوقي در وزارت صمت واريز ‌شود که:

  •  10 درصد اين مبلغ، در صورت افزايش کمي و کيفي اتومبیل، به اتومبیلساز تعلق مي‌گيرد.
  • 20 درصد اين مبلغ، بعنوان تسهيلات وام به زوج‌هاي جواني که توانايي خريد اتومبیل ندارند، تعلق مي‌گيرد.
  • 20 درصد اين مبلغ، براي توسعه حمل و نقل عمومي و براي جايگزيني و نوسازي اتومبیلهاي فرسوده، تعلق مي‌گيرد.
  • 50 درصد اين مبلغ، بعنوان تسهيلات قرض الحسنه براي تحقيق و توسعه به اتومبیلساز تعلق مي‌گيرد.

 

 

نرخ لحظه ای بازار

آخرین نرخ هاتغییرات

محصولات پتروشیمی

فوب فارسهفتگی - دلارتغییرات

PVC۲۱۷۲+۰.۲۸٪

PP۱۴۴۱+۱.۹۸٪

PEسنگین۹۷۵+۲.۸۵٪

PE سبک۱۳۱۶+۹.۱۲٪

PE خطی۱۲۳۱+۲.۰۷٪

اوره گرانوله۳۷۹+۲.۱۶٪

اوره پریل۳۸۵+۱.۵۸٪

متانول۲۸۵+۳.۶۴٪

اتیلن گلایکل۷۴۱+۱.۳۷٪