آرمان تحلیل

سر خط اخبار
آرمان تحلیلاخبارتاثیر مذاکرات برجام بر بازار

تاثیر مذاکرات برجام بر بازار

۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۰ ۰۴:۲۰

تاثیر مذاکرات برجام بر بازار

دستورالعمل‌های متناقض و سیاست‌گذاری دستوری اثرگذاری قوی‌تری نسبت به اتفاقات اخیر داشته است

به نظر می‌رسد از اواخر تابستان گذشته تاکنون بازار سرمایه ما در یک خواب زمستانی فرو رفته و پس از گذشت ماه‌ها هنوز که هنوز است از این خواب طولانی بیدار نشده است.

 ماه‌هاست که رنگ و روی شاخص را اتفاقاتی که خارج از بازار سرمایه در حال رخ دادن است، تعیین می‌کند. بازار یک روز با انتخابات آمریکا سرخ می‌شود، یک روز با مذاکرات برجامی و روز دیگر هم تحت تاثیر نشست سران سه قوه قرار می‌گیرد. پس از ریزش مرداد ماه ۹۹  بسیاری دلیل حال ناخوش بازار سرمایه را در راه بودن انتخابات ریاست جمهوری آمریکا می‌دانستند و معتقد بودند بازار تا پس از انتخابات و مشخص شدن شخص رئیس جمهور ایالات متحده در کما باقی خواهند ماند اما شاهد بودیم که برخلاف تصورات پس از اتمام انتخابات ریاست جمهوری آمریکا همچنان بازار در حالت کما باقی ماند و البته پس از آن نیز از خواب زمستانی‌اش بیدار نشد و ابهامات دیگری بر سر راهش قرار گرفت از جمله مشخص شدن تکلیف برجام و توافقات هسته‌ای.
پس از گذشت ماه‌ها و آغاز دور جدیدی از مذاکرات برجامی بازار همچنان حال و روز خوشی ندارد و نه تنها سایه مذاکرات برجامی و بین‌المللی بر سرش سنگینی می‌کند که ابهامات دیگری نظیر مذاکرات در سطح داخلی کشور نیز به آن افزوده شده است. بازار این روزها تحت تاثیر مذاکرات داخلی نیز قرار گرفته و اخبار مبنی بر نشست سران سه قوه و جلسات رئیس سازمان بورس با دولتی‌ها و سایر مقامات نیز خواب زمستانی شاخص را سنگین‌تر کرده است. اما آیا تمامی مشکلات بازار سرمایه تنها تحت تاثیر قرار گرفتن زیر سایه مذاکرات داخلی و خارجی است؟

برجام و بازار بورس

گرفتار شدن بازار با مذاکرات
 داریوش روزبهانه، اقتصاددان در پاسخ به این سوال که  مذاکرات در سطح بین‌الملل و داخل چه تاثیری بر روی بازار سرمایه داشته است؟ گفت: قطعا بخش عمده‌ای از وضعیت انتظاری ایجاد شده در بازار تحت تاثیر آثار احتمالی به نتیجه رسیدن مذاکراتی است که این روزها دور سوم آن پس از نهایی شدن پیش‌نویس توقعات طرفین و مشورت طرح‌ها با پایتخت‌هایشان از سر گرفته می‌شود. به نظر می‌رسد طرفین انتظار دارند پیش از نهایی شدن نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران در تیرماه سال جاری و پایان مهلت آژانس به ایران به نتایج اساسی دست یابند.
روزبهانه ادامه داد: در خصوص مذاکرات مقامات و مدیران بازار سرمایه با سران قوا و به علاوه تصمیماتی که با هدف ایجاد انگیزه در سرمایه‌گذاران انجام شده است به نظر می‌رسد چنین متغیرهای سیاسی بتواند بر فضای بازار سرمایه تاثیر مثبتی اعمال کند. باید به این نکته نیز توجه داشت که در شرایط فعلی هر نوع ابتکار از جانب مقامات ناظر بازار مادامی که فضای سیاسی مثبتی بر کشور حاکم نشود، با شکست مواجه خواهد شد.
وی در خصوص این ادعا که بسیاری از کارشناسان علت گرفتار شدن در شرایط فعلی بازار را همین مذاکرات و ابهامات پیرامون آن می‌دانند نیز توضیح داد: به نظر می‌رسد آن دسته از کارشناسان و تحلیلگران بازار که به متغیر سیاسی وزن سنگینی اختصاص می‌دهند ارزیابی صحیح‌تری از شرایط داشته‌اند و خیلی نمی‌توان به تحلیل‌هایی که ناظر برای انجام اقداماتی  مانند تزریق نقدینگی از جانب صندوق تثبیت، انتشار اوراق اجاره توسط هلدینگ‌ها، دستکاری کردن دامنه‌های نوسان و سایر تصمیمات این چنینی انجام می‌دهد دل‌خوش کرد.

کاهش ریسک باتوافق
علی اسلامی، عضو هیأت مدیره مشاوره سرمایه‌گذاری آرمان آتی در خصوص تاثیر مذاکرات داخلی و خارجی بر وضعیت نامساعد بازار سرمایه، گفت : وضعیتی که کشور در سال‌های گذشته در خصوص مذاکرات با آن مواجه شده است منجر به بروز یک ریسک سیستماتیک در بازار سرمایه شده است.
 اگر روند مذاکرات به سمتی برود که توافقات حاصل شده و پیرو آن گشایش اقتصادی نیز اتفاق بیفتد تا حد  زیادی اثر این ریسک بر بازار سرمایه کمتر خواهد شد. همچنین با این توافق در بازار سرمایه می‌توان انتظار بهبود را داشت ولی همواره وضعیت بازارهای مالی ما یک وضعیت دو لبه است؛ در حال حاضر ما در موقع بروز یک ریسک سیستماتیک بین‌المللی با افزایش انتظاری قیمت ارز مواجه می‌شویم و با کاهش ریسک سیاسی کاهش انتظار قیمت ارز را خواهیم داشت.


بازار منتظر نتیجه مذاکرات برجام
علی صادقین، کارشناس ارشد بازار سرمایه نیز در خصوص قرار گرفتن بازار سرمایه زیر سایه مذاکرات مختلف توضیح داد: در شرایط فعلی مشکل بازار کمبود نقدینگی و به نوعی فرار نقدینگی از بازار سرمایه است که دلیل این مسئله شاید مجموعه‌ای از سیاست‌های متناقض، ‌دستورالعمل‌های عجیب و غریب و سیاست‌های اقتصاد کلان به ویژه در حوزه پولی و نرخ بهره است که تمامی این مسائل باعث شده اعتماد سهامدار به بازار تا حدودی خدشه‌دار شود.
صادقین ادامه داد: برگشت بازار نیازمند اخبار بنیادی، حمایت‌های عملی و واقعی به ویژه در حوزه سیاست‌گذاری اقتصاد کلان برای برگشت و یا حداقل تعادل‌بخشی به بازار سرمایه است که این موضوع نیز قطعا با ورود حقیقی‌ها یا پول‌های پارک شده حقیقی و حقوقی به بازار میسر خواهد شد. یکی از مواردی که می‌تواند وضعیت شفاف‌تری به بازار القا کرده و ابهامات را از بین ببرد را می‌توان به نتیجه رسیدن مذاکرات برجامی دانست. 
وی گفت: برجام از چندین منظر می‌تواند بر بازار سرمایه اثرگذار باشد. از جمله کاهش انتظارات تورمی در بازارهای موازی بازار سرمایه و کاهش نرخ ارز که این موارد می‌تواند روی برخی گروه‌های بازار اثرگذار باشد. صادقین گفت: اگرچه مذاکرات برجامی می‌تواند دلار را پایین بیاورد و ممکن است در ظاهر برای بازار  ناخوشایند تلقی شود، اما بسیاری از شرکت‌های صادرات‌محور ما با افت صادرات یا فروش محصولات با تخفیف‌های گسترده و  به علاوه کاهش هزینه‌های صادراتی  رو به رو خواهند شد. بسیاری از صنایعی که با افت ورود تکنولوژی، ماده اولیه،‌ هزینه‌های بسیار بالای کالاهای واسطه‌ای مواجه هستند مثل صنایعی چون خودرو، قطعات، تجهیزات و حمل‌و نقل به واسطه توافق برجام می‌توانند از اوضاع بهتری برخوردار شوند. به همین دلیل این روزها مذاکرات برجامی و اخبار مرتبط با آن، بر روی بازار اثرگذار خواهد بود.وی گفت: به نظر مذاکره با کشور عربستان در راستای کاهش تنش‌ها برای عملکرد بهتر توافق برجامی خواهد بود و اثرگذاری خیلی قابل توجهی بر بازار سرمایه ما ندارد. اما مذاکرات روسای داخلی با ایجاد اعتماد و حمایت قاطع و با اعمال برخی دستورالعمل‌ها می‌تواند موثر واقع شود.
صادقین ادامه داد: موافقت در راستای تسریع اقدامات و موافقت با اختصاص بخشی از منابع صندوق توسعه ملی به صندوق تثبیت بازار می‌تواند جزیی از این موارد باشد.
 ایجاد تسهیلات و یا برداشتن موانع برای ورود گسترده‌تر سیستم بانکی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری به بازار سرمایه به علاوه حمایت همه‌جانبه از بازار در برابر دیگر بازارها و تعیین تکلیف برای اینکه بازار سرمایه اولویت اساسی نسبت به بازارهای دیگر در شرایط فعلی است؛ می‌تواند حمایت بیشتر از این بازار  را به همراه داشته باشد بنابراین، این مذاکرات قطعا بر روی بازار تاثیرگذار خواهد بود اما به نتیجه رسیدن برجام موضوع مهم‌تری است. صادقین گفت: توافق برجامی می‌تواند نتیجه گسترده‌تری را داشته باشد اما اگر بخواهیم بگوییم مشکلات بازار فقط به دلیل مذاکرات برجامی و داخلی مثل سران سه قوه ایجاد شده یک تصور نادرست است. وی افزود: بازار خیلی وقت است رها شده، دستورالعمل‌های متناقض،‌ سیاست‌گذاری دستوری که از ماه‌ها پیش وجود داشته اثرگذاری قوی‌تری نسبت به اتفاقات اخیر داشته است چرا که لزوما این موارد تحت تاثیر برجام یا مذاکرات داخلی نیست و مشکل فراتر از این مسائل است. 


 ریسک‌های دولبه بودن بازارهای مالی 
ساختار بازار سرمایه ما به گونه‌ای است که افزایش یا کاهش نرخ ارز به صورت یک جهتی بر بازار سرمایه تاثیر نمی‌گذارد. برخی از شرکت‌های ما از افزایش بهای ارز منتفع می‌شوند (از بعد ارزش جایگزینی ریالی و سودآوری) و بر عکس برخی شرکت‌ها نیز در زمان کاهش بهای ارز در بازار منتفع می‌شوند. البته معمولا چولگی بازار سرمایه به سمت شرکت‌هایی بوده که از افزایش بهای ارز در کوتاه‌مدت منتفع می‌شوند. اما ما باید این امید را داشته باشیم که با بهبود وضعیت مذاکرات (هر چند انتظار آن را داریم که قیمت ارزهای بین‌المللی در مقابل ریال کاهش پیدا می‌کند) از این بعد ممکن است که برخی معتقد باشند سودآوری برخی بنگاه‌های ما کاهش پیدا می‌کند ولی متقابلا هزینه‌های مبادلاتی بنگاه‌های ما نیز کاهش پیدا می‌کند و دسترسی آن‌ها به مواد اولیه آسان‌تر و ارزان‌تر هم افزایش پیدا می‌کند. 
علاوه بر آن  قدرت صادراتی شرکت‌های صادرات محور نیز افزایش می‌یابد که از این منظر می توان انتظار داشت که افزایش مقداری فروش شرکت‌ها و یا کاهش بهای تمام شده شرکت‌ها رقم بخورد. بنابراین در دوئل اثرات منفی ناشی  از کاهش قیمت‌ ارز و اثرات مثبت کاهش نرخ ارز، این بار کفه ترازو  به سمت اثرات مثبت ناشی از کاهش بهای ارز باشد، با توجه به این مسائل می‌توان انتظار افزایش سودآوری بنگاه‌ها را در سال جاری داشته باشیم.

منبع: هفته نامه اطلاعات بورس شماره ۳۹۷

نرخ لحظه ای بازار

آخرین نرخ هاتغییرات

محصولات پتروشیمی

فوب فارسهفتگی - دلارتغییرات

PVC۱۸۰۹+۰.۱۷٪

PP۱۲۶۳-۱۱.۳۷٪

PEسنگین۹۴۹-۲.۶۷٪

PE سبک۱۱۹۴-۳.۸۶٪

PE خطی۱۱۲۲-۶.۰۳٪

اوره گرانوله۳۱۲+۱۱.۴۳٪

اوره پریل۳۴۲+۱۰.۳۲٪

متانول۲۴۵-۲.۰۰٪

اتیلن گلایکل۷۷۲+۰.۱۳٪